Anaemia Panel چیست؟
Anaemia Panel یا پنل بررسی کم‌خونی مجموعه‌ای از آزمایش‌های هماتولوژی، بیوشیمی و ایمونولوژی است که برای شناسایی کم‌خونی، بررسی علت کاهش هموگلوبین و افتراق انواع مختلف آن استفاده می‌شود. کم‌خونی یا Anaemia (Anemia) زمانی مطرح می‌شود که غلظت هموگلوبین خون، با توجه به سن، جنس و شرایط فیزیولوژیک فرد، کمتر از حد مرجع مناسب باشد. از مهم‌ترین علل کم‌خونی می‌توان به کمبود آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات، بیماری‌های مزمن و التهابی، اختلالات مغز استخوان، خون‌ریزی و افزایش تخریب گلبول‌های قرمز اشاره کرد. در آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی، بررسی کم‌خونی معمولاً با آزمایش‌هایی مانند CBC، Reticulocyte Count، Ferritin، Serum Iron، TIBC، Transferrin Saturation، Vitamin B12 و Folate آغاز می‌شود. در شرایط خاص، آزمایش‌هایی مانند Soluble Transferrin Receptor، CRP، LDH، Haptoglobin، Bilirubin، Hemoglobin Electrophoresis و Direct Antiglobulin Test نیز ممکن است درخواست شوند. ترکیب Anaemia Panel ثابت نیست و انتخاب آزمایش‌ها به نوع کم‌خونی، شاخص‌های گلبول قرمز و وضعیت بالینی بیمار بستگی دارد.
Anaemia Panel چیست؟
آزمایش‌های کم‌خونی، روش‌های تشخیصی، مواد و کیت‌های مورد استفاده
- CBC: بررسی هموگلوبین، هماتوکریت و شاخص‌های گلبول قرمز
- Reticulocyte Count: ارزیابی پاسخ مغز استخوان به کم‌خونی
- Ferritin: بررسی ذخایر آهن بدن
- Serum Iron: اندازه‌گیری آهن در گردش خون
- TIBC: بررسی ظرفیت اتصال آهن در سرم
- Transferrin Saturation: ارزیابی درصد اشباع ترانسفرین با آهن
- Vitamin B12: بررسی کمبود ویتامین B12
- Folate: بررسی وضعیت فولات
- Soluble Transferrin Receptor (sTfR): کمک به بررسی کمبود آهن در شرایط انتخاب‌شده
- CRP: بررسی التهاب مؤثر بر تفسیر مارکرهای آهن
- LDH، Bilirubin و Haptoglobin: کمک به بررسی همولیز
- Hemoglobin Electrophoresis / HPLC: بررسی برخی هموگلوبینوپاتی‌ها
- تمام آزمایش‌های فوق برای همه بیماران مبتلا به کم‌خونی ضروری نیستند.
- Ferritin طبیعی یا بالا همیشه کمبود آهن را رد نمی‌کند.
- تشخیص نوع کم‌خونی صرفاً بر اساس مقدار هموگلوبین امکان‌پذیر نیست.
کم‌خونی چیست و چگونه طبقه‌بندی می‌شود؟
کم‌خونی به کاهش غلظت هموگلوبین نسبت به حد مرجع مناسب گفته می‌شود.
یکی از روش‌های رایج طبقه‌بندی کم‌خونی، استفاده از شاخص Mean Corpuscular Volume (MCV) است.
۱. Microcytic Anaemia
در این نوع کم‌خونی، حجم متوسط گلبول‌های قرمز کاهش می‌یابد.
علل مهم عبارت‌اند از:
۲. Normocytic Anaemia
در این نوع کم‌خونی، MCV معمولاً در محدوده طبیعی قرار دارد.
علل احتمالی شامل موارد زیر است:
۳. Macrocytic Anaemia
در این نوع کم‌خونی، حجم متوسط گلبول‌های قرمز افزایش می‌یابد.
از علل مهم آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
چه آزمایش‌هایی در Anaemia Panel انجام می‌شوند؟
| آزمایش | روش رایج | مواد یا معرف‌های اصلی |
|---|---|---|
| CBC | Automated Hematology Analysis | Diluent، Lyse، Cleaner |
| Reticulocyte Count | Flow Cytometry / Fluorescence | رنگ فلورسنت RNA |
| Ferritin | CLIA / ECLIA / Immunoturbidimetry | Anti-Ferritin Antibody |
| Serum Iron | Colorimetric | Ferrozine یا Ferene |
| TIBC | Direct / Calculated | معرف‌های اختصاصی روش |
| Transferrin | Immunoturbidimetry | Anti-Transferrin Antibody |
| Vitamin B12 | Competitive Immunoassay | Intrinsic Factor و معرف‌های آشکارسازی |
| Folate | Competitive Immunoassay | Folate-Binding Protein |
| sTfR | Immunoturbidimetry / Immunoassay | Anti-sTfR Antibody |
| CRP | Immunoturbidimetry | Anti-CRP Antibody |
| LDH | UV Kinetic | Lactate/Pyruvate، NAD⁺/NADH |
| Bilirubin | Diazo / Colorimetric | Diazo Reagents |
| Haptoglobin | Immunoturbidimetry | Anti-Haptoglobin Antibody |
| Hemoglobin Analysis | HPLC / Capillary Electrophoresis | Buffers و مواد اختصاصی سیستم |
مواد و کیت‌های مورد استفاده در Anaemia Panel
۱. Complete Blood Count (CBC)
CBC یکی از اصلی‌ترین آزمایش‌ها در بررسی اولیه کم‌خونی است.
این آزمایش اطلاعاتی درباره تعداد و ویژگی‌های سلول‌های خونی ارائه می‌دهد.
مهم‌ترین پارامترهای مرتبط با کم‌خونی عبارت‌اند از:
روش اندازه‌گیری
در دستگاه‌های هماتولوژی، شمارش سلول‌ها معمولاً با فناوری‌هایی مانند Electrical Impedance و Optical Flow Cytometry انجام می‌شود.
هموگلوبین نیز با روش‌های فوتومتریک اختصاصی دستگاه اندازه‌گیری می‌شود.
مواد اصلی
نوع و ترکیب معرف‌ها به برند و مدل دستگاه وابسته است.
اهمیت در بررسی کم‌خونی
CBC به شناسایی الگوی اولیه کم‌خونی کمک می‌کند.
برای مثال، کاهش MCV می‌تواند بررسی کمبود آهن یا تالاسمی را مطرح کند، درحالی‌که افزایش MCV ممکن است نیاز به ارزیابی ویتامین B12 و فولات را نشان دهد.
۲. Reticulocyte Count
Reticulocytes گلبول‌های قرمز جوانی هستند که به‌تازگی از مغز استخوان وارد خون شده‌اند.
اندازه‌گیری رتیکولوسیت‌ها به ارزیابی پاسخ مغز استخوان در شرایط کم‌خونی کمک می‌کند.
روش Flow Cytometry
در بسیاری از دستگاه‌های پیشرفته هماتولوژی، رتیکولوسیت‌ها با استفاده از رنگ‌های فلورسنت متصل‌شونده به RNA باقی‌مانده سلولی شناسایی می‌شوند.
مواد اصلی
در برخی روش‌های دستی از رنگ‌های حیاتی مانند New Methylene Blue استفاده می‌شود.
کاربردهای اصلی
افزایش رتیکولوسیت می‌تواند نشان‌دهنده پاسخ فعال مغز استخوان در شرایطی مانند خون‌ریزی یا همولیز باشد.
کاهش پاسخ رتیکولوسیتی نیز ممکن است در اختلال تولید گلبول قرمز، کمبودهای تغذیه‌ای یا بیماری‌های مغز استخوان مشاهده شود.
۳. Ferritin
Ferritin پروتئین اصلی ذخیره آهن در بدن است.
اندازه‌گیری Ferritin یکی از مهم‌ترین آزمایش‌ها برای بررسی ذخایر آهن و تشخیص کمبود آهن محسوب می‌شود.
کاهش Ferritin معمولاً به نفع کاهش ذخایر آهن است.
روش Chemiluminescent Immunoassay
در بسیاری از سیستم‌های آزمایشگاهی، Ferritin با روش ایمونواسی ساندویچی اندازه‌گیری می‌شود.
در این روش، آنتی‌بادی‌های اختصاصی Ferritin به آنتی‌ژن موجود در نمونه متصل شده و کمپلکس ایجادشده توسط سیستم آشکارسازی اندازه‌گیری می‌شود.
مواد اصلی
اهمیت تشخیصی
Ferritin پایین یکی از یافته‌های مهم در کم‌خونی فقر آهن است.
با این حال، Ferritin یک Acute Phase Reactant نیز محسوب می‌شود و ممکن است در التهاب، عفونت، بیماری کبدی و برخی بدخیمی‌ها افزایش یابد.
۴. Serum Iron
Serum Iron غلظت آهن موجود در سرم را اندازه‌گیری می‌کند که بخش عمده آن به پروتئین Transferrin متصل است.
این آزمایش معمولاً همراه با TIBC و Transferrin Saturation تفسیر می‌شود.
روش Colorimetric
در روش‌های رایج، ابتدا آهن از اتصال به Transferrin آزاد می‌شود.
سپس آهن فریک به آهن فرو تبدیل شده و با یک ترکیب رنگ‌زا واکنش می‌دهد.
مواد اصلی
شدت رنگ ایجادشده با غلظت آهن ارتباط دارد.
محدودیت‌ها
غلظت Serum Iron ممکن است تحت تأثیر زمان نمونه‌گیری، مصرف مکمل آهن و شرایط فیزیولوژیک قرار گیرد.
۵. Total Iron Binding Capacity (TIBC)
TIBC نشان‌دهنده ظرفیت کلی سرم برای اتصال آهن است.
این شاخص عمدتاً به مقدار Transferrin موجود در خون وابسته است.
در کمبود آهن، TIBC ممکن است افزایش پیدا کند.
روش‌های اندازه‌گیری
TIBC می‌تواند به‌صورت مستقیم یا با استفاده از نتایج سایر آزمایش‌ها محاسبه شود.
در برخی روش‌ها، ظرفیت اتصال آهن با افزودن آهن و اندازه‌گیری بخش متصل یا آزاد آن بررسی می‌شود.
در روش‌های محاسباتی، مقدار TIBC از غلظت Transferrin برآورد می‌شود.
مواد اصلی
بسته به روش:
۶. Transferrin Saturation (TSAT)
Transferrin Saturation درصد ظرفیت اتصال آهن را که توسط آهن اشغال شده است، نشان می‌دهد.
برای محاسبه، Serum Iron و TIBC باید با واحد یکسان گزارش شوند.
کاربرد اصلی
TSAT در بررسی کمبود آهن، به‌ویژه در بیماران مبتلا به التهاب مزمن، نارسایی کلیه و برخی بیماری‌های مزمن، اهمیت دارد.
۷. Vitamin B12
Vitamin B12 یا Cobalamin یکی از ویتامین‌های ضروری برای سنتز DNA و عملکرد طبیعی سیستم عصبی است.
کمبود آن می‌تواند باعث کم‌خونی مگالوبلاستیک و اختلالات عصبی شود.
روش Competitive Immunoassay
در بسیاری از سیستم‌های آزمایشگاهی، اندازه‌گیری ویتامین B12 با روش‌های رقابتی انجام می‌شود.
در این روش، از پروتئین اتصال‌دهنده اختصاصی B12، معمولاً Intrinsic Factor، استفاده می‌شود.
مواد اصلی
اهمیت تشخیصی
کاهش Vitamin B12 می‌تواند با افزایش MCV، کاهش هموگلوبین و تغییرات مورفولوژیک گلبول‌های قرمز همراه باشد.
با این حال، کمبود B12 ممکن است حتی بدون کم‌خونی یا افزایش MCV نیز وجود داشته باشد.
در نتایج مرزی، بررسی Methylmalonic Acid (MMA) می‌تواند در شرایط مناسب کمک‌کننده باشد.
۸. Folate
Folate یا ویتامین B9 در سنتز DNA و تقسیم سلولی نقش مهمی دارد.
کمبود فولات می‌تواند باعث کم‌خونی مگالوبلاستیک شود.
روش Competitive Immunoassay
در این روش از پروتئین اتصال‌دهنده فولات برای اندازه‌گیری آن استفاده می‌شود.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
اندازه‌گیری Folate در بررسی برخی موارد کم‌خونی ماکروسیتیک و سوءتغذیه کاربرد دارد.
مارکرهای تکمیلی بررسی کم‌خونی
۹. Soluble Transferrin Receptor (sTfR)
Soluble Transferrin Receptor شکل محلول گیرنده ترانسفرین است که در خون اندازه‌گیری می‌شود.
غلظت این مارکر با نیاز سلولی به آهن و فعالیت تولید گلبول قرمز ارتباط دارد.
روش Immunoturbidimetry
در این روش از آنتی‌بادی اختصاصی sTfR برای تشکیل کمپلکس ایمنی استفاده می‌شود.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
sTfR می‌تواند در بررسی کمبود آهن، به‌ویژه زمانی که Ferritin تحت تأثیر التهاب قرار دارد، اطلاعات تکمیلی فراهم کند.
با این حال، افزایش sTfR ممکن است در شرایط افزایش فعالیت اریتروپوئز نیز رخ دهد.
۱۰. C-Reactive Protein (CRP)
CRP یکی از پروتئین‌های فاز حاد است که در پاسخ به التهاب افزایش می‌یابد.
اندازه‌گیری CRP می‌تواند به تفسیر نتایج Ferritin و سایر مارکرهای آهن کمک کند.
روش Immunoturbidimetry
در این روش، آنتی‌بادی اختصاصی CRP با آنتی‌ژن موجود در نمونه واکنش داده و کمپلکس ایمنی تشکیل می‌دهد.
مواد اصلی
۱۱. Lactate Dehydrogenase (LDH)
LDH آنزیمی است که در بسیاری از سلول‌های بدن وجود دارد.
در شرایط تخریب گلبول‌های قرمز، غلظت یا فعالیت LDH ممکن است افزایش پیدا کند.
روش UV Kinetic
در این روش، فعالیت LDH بر اساس تبدیل لاکتات به پیرووات یا واکنش معکوس و تغییر غلظت NADH اندازه‌گیری می‌شود.
مواد اصلی
کاربرد اصلی
LDH همراه با Bilirubin، Haptoglobin و Reticulocyte Count می‌تواند در بررسی همولیز کمک‌کننده باشد.
۱۲. Haptoglobin
Haptoglobin پروتئینی است که به هموگلوبین آزادشده در گردش خون متصل می‌شود.
در همولیز داخل عروقی، غلظت Haptoglobin ممکن است کاهش پیدا کند.
روش Immunoturbidimetry
در این روش، آنتی‌بادی اختصاصی Haptoglobin با پروتئین موجود در نمونه واکنش می‌دهد.
مواد اصلی
اهمیت تشخیصی
کاهش Haptoglobin در کنار افزایش LDH، افزایش Bilirubin غیرمستقیم و افزایش رتیکولوسیت می‌تواند به نفع همولیز باشد.
با این حال، Haptoglobin ممکن است در التهاب افزایش یابد و در برخی بیماری‌های کبدی کاهش پیدا کند.
۱۳. Bilirubin
Bilirubin محصول حاصل از تجزیه گروه Heme است.
در افزایش تخریب گلبول‌های قرمز، مقدار Bilirubin غیرکونژوگه ممکن است افزایش پیدا کند.
روش Diazo
در روش‌های رایج، بیلی‌روبین با معرف‌های دیازو واکنش داده و محصول رنگی تشکیل می‌دهد.
مواد اصلی
در بررسی همولیز، Total Bilirubin و Direct Bilirubin می‌توانند برای برآورد بخش غیرمستقیم استفاده شوند.
آزمایش‌های تخصصی برای بررسی علل کم‌خونی
۱۴. Hemoglobin Electrophoresis و HPLC
برخی انواع کم‌خونی ناشی از اختلالات ارثی هموگلوبین هستند.
از مهم‌ترین این اختلالات می‌توان به Thalassaemia و Sickle Cell Disease اشاره کرد.
روش HPLC
در روش High-Performance Liquid Chromatography، انواع هموگلوبین بر اساس ویژگی‌های کروماتوگرافی از یکدیگر جدا می‌شوند.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
این آزمایش‌ها می‌توانند در بررسی موارد زیر کمک‌کننده باشند:
۱۵. Direct Antiglobulin Test (DAT)
Direct Antiglobulin Test که با نام Direct Coombs Test نیز شناخته می‌شود، برای بررسی اتصال آنتی‌بادی یا اجزای کمپلمان به سطح گلبول‌های قرمز استفاده می‌شود.
این آزمایش در بررسی برخی موارد Autoimmune Haemolytic Anaemia اهمیت دارد.
روش Agglutination
در این روش، گلبول‌های قرمز بیمار با معرف Anti-Human Globulin بررسی می‌شوند.
مواد اصلی
انتخاب آزمایش بر اساس نوع کم‌خونی
| نوع یا علت احتمالی کم‌خونی | آزمایش‌های مرتبط | نکته |
|---|---|---|
| Iron Deficiency Anaemia | CBC، Ferritin، TSAT | Ferritin پایین یافته مهمی است |
| Anaemia of Chronic Disease | CBC، Ferritin، TSAT، CRP | التهاب بر مارکرهای آهن تأثیر دارد |
| Vitamin B12 Deficiency | CBC، B12، گاهی MMA | کمبود ممکن است بدون ماکروسیتوز باشد |
| Folate Deficiency | CBC، Folate، B12 | بررسی هم‌زمان B12 اهمیت دارد |
| Haemolytic Anaemia | Reticulocyte، LDH، Bilirubin، Haptoglobin | DAT در موارد مشکوک به همولیز ایمنی |
| Thalassaemia | CBC، Ferritin، HPLC/Electrophoresis | گاهی بررسی مولکولی لازم است |
| Renal Anaemia | CBC، Reticulocyte، Creatinine/eGFR، Iron Studies | کاهش تولید Erythropoietin ممکن است نقش داشته باشد |
| Bone Marrow Disorders | CBC، Reticulocyte، Blood Smear | گاهی بررسی مغز استخوان لازم است |
تفاوت کم‌خونی فقر آهن و کم‌خونی ناشی از التهاب
| شاخص | Iron Deficiency Anaemia | Anaemia of Inflammation |
|---|---|---|
| Serum Iron | معمولاً کاهش | معمولاً کاهش |
| Ferritin | معمولاً کاهش | طبیعی یا افزایش |
| TIBC | معمولاً افزایش | طبیعی یا کاهش |
| TSAT | معمولاً کاهش | معمولاً کاهش |
| CRP | ممکن است طبیعی باشد | اغلب افزایش در صورت التهاب فعال |
| sTfR | ممکن است افزایش یابد | اغلب طبیعی، مگر در کمبود آهن هم‌زمان |
کنترل کیفیت در آزمایش‌های Anaemia Panel
کنترل کیفیت این آزمایش‌ها به نوع روش و تجهیزات مورد استفاده بستگی دارد.
کنترل کیفیت CBC
در دستگاه‌های هماتولوژی باید موارد زیر بررسی شوند:
کنترل کیفیت Ferritin و Vitamin B12
در روش‌های ایمونواسی، کیفیت کالیبراسیون، پایداری معرف‌ها و بررسی تداخلات اهمیت دارد.
کنترل کیفیت Iron و TIBC
در روش‌های رنگ‌سنجی باید به کیفیت معرف، همولیز نمونه، آلودگی احتمالی و عملکرد دستگاه توجه شود.
کنترل کیفیت HPLC
در بررسی انواع هموگلوبین، وضعیت ستون، کیفیت بافرها، زمان بازداری و عملکرد کنترل‌های اختصاصی اهمیت دارد.
عوامل مؤثر بر نتایج Anaemia Panel
نتایج آزمایش‌های کم‌خونی ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گیرند:
هنگام خرید کیت‌های Anaemia Panel به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای خرید کیت‌ها و مواد مصرفی مرتبط با بررسی کم‌خونی، ابتدا باید نوع آزمایش و دستگاه مورد استفاده مشخص شود.
معرف‌های هماتولوژی
شامل:
این معرف‌ها معمولاً به مدل دستگاه وابسته هستند.
در هنگام خرید باید سازگاری دقیق با آنالایزر، حجم مصرفی، تاریخ انقضا و پایداری معرف بررسی شود.
کیت‌های بیوشیمی
شامل:
در این گروه، روش اندازه‌گیری، تعداد تست، حجم R1/R2 و سازگاری با دستگاه اهمیت دارد.
کیت‌های ایمونواسی
شامل:
در این کیت‌ها، نوع روش، محدوده اندازه‌گیری، حساسیت تحلیلی، کیفیت کالیبراتور و سازگاری با دستگاه باید بررسی شود.
کیت‌ها و مواد تخصصی
شامل:
این آزمایش‌ها ممکن است به بافرها، ستون‌ها، کارت‌ها و تجهیزات اختصاصی نیاز داشته باشند.
- کمک به تشخیص و طبقه‌بندی انواع کم‌خونی
- شناسایی کمبود آهن، ویتامین B12 و فولات
- ارزیابی پاسخ مغز استخوان
- کمک به افتراق کم‌خونی فقر آهن از کم‌خونی ناشی از التهاب
- بررسی علل احتمالی همولیز
- کمک به شناسایی برخی هموگلوبینوپاتی‌ها
- امکان پایش پاسخ به درمان
- هیچ آزمایش منفردی تمام علل کم‌خونی را مشخص نمی‌کند.
- Ferritin ممکن است در التهاب افزایش یابد.
- Serum Iron به‌تنهایی برای تشخیص کمبود آهن کافی نیست.
- CBC علت قطعی کم‌خونی را مشخص نمی‌کند.
- برخی هموگلوبینوپاتی‌ها ممکن است به بررسی مولکولی نیاز داشته باشند.
- نتایج Vitamin B12 و Folate باید همراه با شرایط بالینی تفسیر شوند.
- آزمایش‌های تکمیلی باید متناسب با الگوی کم‌خونی انتخاب شوند.
وکتور چگونه کمک می‌کند؟
در وکتور آزمایشگاه‌ها می‌توانند نیاز خود به کیت‌ها، معرف‌ها و مواد مصرفی مرتبط با Anaemia Panel را با مشخصات دقیق ثبت کنند.
برای مثال:
تامین‌کنندگان می‌توانند برای درخواست‌های ثبت‌شده پیشنهاد ارائه دهند و آزمایشگاه امکان مقایسه پیشنهادها را از نظر برند، روش آزمایش، سازگاری با دستگاه، تعداد تست، قیمت، تاریخ انقضا و زمان تحویل داشته باشد.
برای مثال، هنگام خرید معرف‌های CBC باید مدل دستگاه به‌طور دقیق مشخص شود. همچنین در کیت‌های Ferritin و Vitamin B12، انتخاب روش مناسب و بررسی عملکرد تحلیلی اهمیت دارد.
وکتور با ساختاریافته کردن فرآیند دریافت و مقایسه پیشنهادهای تأمین‌کنندگان، به آزمایشگاه‌ها کمک می‌کند مواد و کیت‌های موردنیاز برای بررسی کم‌خونی را متناسب با تجهیزات و حجم کاری خود تأمین کنند.
- هنگام بررسی کم‌خونی، CBC و Reticulocyte Count اطلاعات اولیه بسیار مهمی ارائه می‌دهند.
- در کم‌خونی میکروسیتیک، بررسی Ferritin و وضعیت آهن معمولاً از اقدامات اولیه است.
- Ferritin طبیعی در حضور التهاب الزاماً کمبود آهن را رد نمی‌کند.
- برای Serum Iron، از کیت و کالیبراتور سازگار با روش دستگاه استفاده کنید.
- هنگام خرید معرف‌های هماتولوژی، سازگاری با مدل دقیق دستگاه را بررسی کنید.
- در بررسی Vitamin B12، نتایج مرزی ممکن است به آزمایش‌های تکمیلی نیاز داشته باشند.
- در بیماران مشکوک به تالاسمی، تفسیر HPLC باید همراه با CBC و وضعیت آهن انجام شود.
- برای آزمایش‌های تخصصی مانند sTfR، محدوده مرجع و استانداردسازی روش را بررسی کنید.
سؤالات متداول
CBC معمولاً نخستین آزمایش است. بر اساس نتایج آن، آزمایش‌هایی مانند Reticulocyte Count، Ferritin، Iron Studies، Vitamin B12 و Folate انتخاب می‌شوند.
Ferritin پایین معمولاً نشان‌دهنده کاهش ذخایر آهن است. با این حال، تفسیر آن باید بر اساس محدوده مرجع و شرایط بالینی انجام شود.
Serum Iron مقدار آهن در گردش خون را اندازه‌گیری می‌کند، درحالی‌که Ferritin شاخصی از ذخایر آهن بدن است.
خیر. کمبود Vitamin B12، فولات، بیماری‌های مزمن، اختلالات کلیوی، همولیز، تالاسمی و بیماری‌های مغز استخوان نیز می‌توانند باعث کم‌خونی شوند.
خیر. در مراحل اولیه کمبود آهن یا در کمبودهای ترکیبی، MCV ممکن است طبیعی باشد.
این آزمایش برای بررسی پاسخ مغز استخوان به کم‌خونی استفاده می‌شود و می‌تواند در افتراق کاهش تولید گلبول قرمز از افزایش تخریب یا از دست رفتن آن کمک‌کننده باشد.
خیر. CBC می‌تواند احتمال تالاسمی را مطرح کند، اما بررسی‌های تکمیلی مانند HPLC، الکتروفورز هموگلوبین یا آزمایش مولکولی ممکن است ضروری باشند.
خیر. CBC روی آنالایزر هماتولوژی، Iron و LDH روی اتوآنالایزر بیوشیمی و Ferritin، Vitamin B12 و Folate معمولاً با سیستم‌های ایمونواسی انجام می‌شوند.
منابع
- Tietz Textbook of Laboratory Medicine
- Tietz Fundamentals of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics
- World Health Organization (WHO) – Guideline on Haemoglobin Cutoffs to Define Anaemia in Individuals and Populations (2024)
- World Health Organization (WHO) – Guideline on Use of Ferritin Concentrations to Assess Iron Status in Individuals and Populations (2020)
- British Society for Haematology – Guidelines for the Management of Iron Deficiency Anaemia
- American Society of Hematology (ASH) – Anaemia and Iron Deficiency Resources
- International Council for Standardization in Haematology (ICSH) – Recommendations for Haematology Laboratory Measurements
- Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI) – Haematology and Clinical Chemistry Quality Guidelines