تجهیزات آزمایشگاه هماتولوژی
بخش هماتولوژی و انعقاد یکی از بخشهای اصلی آزمایشگاه تشخیص طبی است که از شمارش و بررسی سلولهای خونی تا ارزیابی مسیرهای انعقادی را پوشش میدهد. تجهیز این بخش باید بر اساس تعداد CBC روزانه، نوع نمونهها، Test Menu، نیاز به Differential، حجم تستهای انعقادی و سطح اتوماسیون آزمایشگاه انجام شود. هسته اصلی بخش هماتولوژی معمولاً Hematology Analyzer یا Cell Counter است. در کنار آن، میکروسکوپ، تجهیزات تهیه و رنگآمیزی اسمیر خون، Mixer نمونه و مواد کنترل کیفیت اهمیت زیادی دارند. اگر آزمایشگاه تستهای انعقادی انجام میدهد، Coagulation Analyzer نیز یکی از تجهیزات اصلی این بخش خواهد بود. ESR Analyzer نیز بسته به حجم کار میتواند بهصورت دستی یا اتوماتیک در Workflow قرار گیرد. یکی از مهمترین نکات در تجهیز این بخش این است که خرید یک Cell Counter پیشرفته، نیاز به بررسی میکروسکوپی را کاملاً حذف نمیکند. Flagهای دستگاه، نتایج غیرطبیعی، Scattergramهای مشکوک و برخی شرایط بالینی همچنان ممکن است نیازمند Peripheral Blood Smear Review باشند.
تجهیزات آزمایشگاه هماتولوژی
لیست کامل دستگاهها، ملزومات و راهنمای تجهیز بخش Hematology و Coagulation
- Hematology Analyzer دستگاه اصلی انجام CBC در بخش هماتولوژی است.
- دستگاههای 3-Part و 5-Part در نوع تفکیک WBC تفاوت مهمی دارند.
- میکروسکوپ همچنان یکی از تجهیزات ضروری بخش هماتولوژی محسوب میشود.
- برای تهیه اسمیر خون استاندارد باید تجهیزات و Workflow مناسب در نظر گرفته شود.
- Sample Mixer برای مخلوطکردن کنترلشده نمونههای EDTA کاربرد دارد.
- برای انجام PT، aPTT، Fibrinogen و سایر تستهای انعقادی به تجهیزات مناسب Coagulation نیاز است.
- آمادهسازی صحیح Plasma یکی از مراحل مهم Pre-analytical در آزمایشهای انعقادی است.
- Reagent، Control، QC و پشتیبانی فنی باید همزمان با قیمت دستگاه بررسی شوند.
- Cell Counter جایگزین کامل بررسی میکروسکوپی اسمیر نیست.
- تعداد Parameter بیشتر بهتنهایی به معنی مناسبتر بودن دستگاه برای هر آزمایشگاه نیست.
بخش هماتولوژی آزمایشگاه چیست؟
Hematology به بررسی سلولهای خون و برخی اختلالات مرتبط با آنها میپردازد.
یکی از اصلیترین آزمایشهای این بخش Complete Blood Count یا CBC است.
CBC اطلاعاتی درباره سه گروه اصلی سلولی خون فراهم میکند:
اما بخش هماتولوژی فقط به CBC محدود نمیشود. بسته به سطح خدمات آزمایشگاه، Differential WBC، Peripheral Blood Smear، Reticulocyte Count، ESR، بررسی Morphology سلولها و برخی تستهای تکمیلی نیز ممکن است در این بخش انجام شوند.
در بسیاری از آزمایشگاهها بخش انعقاد نیز در کنار هماتولوژی قرار میگیرد و تستهایی مانند PT و aPTT در همین مجموعه انجام میشوند.
بخش هماتولوژی و انعقاد؛ مجموعهای از تجهیزات برای CBC، بررسی مورفولوژی سلولهای خون و تستهای Hemostasisمسیر نمونه در بخش هماتولوژی
Workflow معمول نمونه CBC را میتوان به شکل زیر در نظر گرفت:
مسیر نمونه در بخش انعقاد
Workflow تستهای Coagulation با CBC متفاوت است و بخش Pre-analytical در آن اهمیت بسیار زیادی دارد.
تجهیزات اصلی بخش هماتولوژی و انعقاد
| تجهیز | میزان ضرورت | کاربرد |
|---|---|---|
| Hematology Analyzer | ضروری | CBC و Differential |
| Microscope | ضروری | بررسی Morphology و اسمیر |
| Sample Mixer | ضروری / توصیهشده | Mixing نمونه EDTA |
| Blood Smear Equipment | ضروری | تهیه اسمیر خون محیطی |
| Slide Staining Equipment | ضروری | رنگآمیزی اسمیر |
| Coagulation Analyzer | وابسته به Test Menu | PT، aPTT و سایر تستهای انعقادی |
| Centrifuge | ضروری برای Coagulation | تهیه Plasma |
| ESR System | وابسته به Workflow | اندازهگیری ESR |
| Refrigerator | ضروری | نگهداری برخی Reagentها و Controlها |
| Micropipette | ضروری | آمادهسازی Reagent و تستهای دستی |
| Barcode / LIS | توصیهشده | مدیریت Sample و Result |
| UPS | وابسته به دستگاه | حفاظت و Backup برق |
| Slide Maker / Stainer | وابسته به حجم کار | اتوماسیون تهیه و رنگآمیزی اسمیر |
| Backup Analyzer | وابسته به حجم کار | تداوم خدمات هنگام Downtime |
Hematology Analyzer .۱ یا Cell Counter
Hematology Analyzer دستگاه اصلی بخش هماتولوژی است و برای شمارش و بررسی سلولهای خون استفاده میشود.
دستگاههای امروزی بسته به مدل میتوانند تعداد زیادی Parameter مرتبط با CBC و Differential ارائه کنند.
| Parameter | کاربرد کلی |
|---|---|
| WBC | شمارش White Blood Cells |
| RBC | شمارش Red Blood Cells |
| HGB | اندازهگیری Hemoglobin |
| HCT | Hematocrit |
| MCV | Mean Corpuscular Volume |
| MCH | Mean Corpuscular Hemoglobin |
| MCHC | Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration |
| PLT | Platelet Count |
| RDW | بررسی توزیع اندازه RBCها |
| MPV | Mean Platelet Volume |
| Differential | تفکیک جمعیتهای WBC |
۲. تفاوت Cell Counter سهقسمتی و پنجقسمتی
یکی از مهمترین تصمیمها هنگام خرید Hematology Analyzer انتخاب بین 3-Part Differential و 5-Part Differential است.
- Lymphocytes
- MID یا گروه میانی
- Granulocytes
- ساختار معمولاً سادهتر
- هزینه اولیه و عملیاتی معمولاً کمتر
- Neutrophils
- Lymphocytes
- Monocytes
- Eosinophils
- Basophils
آیا 5-Part همیشه بهتر است؟
از نظر اطلاعات Differential، سیستم 5-Part داده بیشتری ارائه میکند؛ اما این موضوع به معنی اقتصادیتر یا مناسبتر بودن آن برای هر آزمایشگاه نیست.
برای آزمایشگاهی با حجم محدود و Test Menu پایه، یک دستگاه 3-Part قابل اتکا ممکن است پاسخگوی نیاز باشد.
در مراکز پرنمونه یا آزمایشگاههایی که Differential اهمیت بیشتری دارد، 5-Part معمولاً انتخاب منطقیتری است.
۳. روشهای شمارش سلولی
Hematology Analyzerها بسته به طراحی دستگاه از فناوریهای مختلفی برای شناسایی و شمارش سلولها استفاده میکنند.
روش دقیق اندازهگیری باید برای هر مدل از Technical Documentation همان دستگاه بررسی شود.
Histogram .۴ و Scattergram
توزیع سلولها را بر اساس ویژگیهایی مانند Volume نمایش میدهد و میتواند در بررسی الگوهای غیرطبیعی کمککننده باشد.
در Analyzerهای پیشرفتهتر، جمعیتهای سلولی بر اساس ویژگیهای Optical یا سایر Signalها در نمودار تفکیک میشوند.
بررسی این نمودارها در کنار Result و Flag میتواند در تصمیمگیری درباره نیاز به Smear Review کمک کند.
۵. Flagهای دستگاه Hematology
Hematology Analyzer ممکن است در برخی Sampleها Flag ایجاد کند.
۶. میکروسکوپ بخش هماتولوژی
با وجود پیشرفت Cell Counterها، میکروسکوپ همچنان یکی از تجهیزات اصلی Hematology است.
- بررسی WBCها
- شمارش Differential در صورت نیاز
- اندازه و شکل RBCها
- بررسی تغییرات مورفولوژیک
- سلولهای نابالغ
- سلولهای غیرطبیعی
- Platelet Estimation
- بررسی Clumping
- بررسی Sampleهای Flagged
- تطبیق Result با Morphology
۷. تجهیزات تهیه اسمیر خون محیطی
Peripheral Blood Smear باید کیفیت مناسبی داشته باشد تا Morphology سلولها قابل بررسی باشد.
اسمیر خون خوب چه ویژگیهایی دارد؟
یک Blood Smear مناسب باید ناحیهای ایجاد کند که سلولها بهاندازه کافی از یکدیگر جدا باشند و Morphology آنها قابل ارزیابی باشد.
کیفیت Smear میتواند تحت تأثیر عوامل زیر قرار گیرد:
۸. رنگآمیزی اسمیر
رنگآمیزی مناسب برای بررسی Morphology سلولها ضروری است.
رنگهای خانواده Romanowsky در Hematology کاربرد گستردهای دارند.
روش دقیق رنگآمیزی به Stain، Buffer، Protocol و سیستم آزمایشگاه وابسته است و کنترل pH و کیفیت Reagent میتواند روی کیفیت Staining اثر قابل توجهی داشته باشد.
۹. Slide Stainer و Slide Maker/Stainer
در آزمایشگاههای پرنمونه، تهیه و رنگآمیزی دستی تعداد زیادی Slide میتواند زمانبر باشد.
در سیستمهای پیشرفتهتر ممکن است Slide Maker و Stainer در یک Platform قرار داشته باشند.
با این حال برای آزمایشگاه کمنمونه، خرید این سیستم الزاماً ضروری نیست.
Sample Mixer .۱۰
نمونه CBC معمولاً در Tube حاوی EDTA جمعآوری میشود و پیش از Analysis باید به شکل مناسب Homogenize شود.
Tube Mixer یا Hematology Mixer میتواند این کار را بهصورت کنترلشده انجام دهد.
Mixing شدید یا نامناسب نیز مطلوب نیست؛ بنابراین روش Mixing باید مطابق SOP آزمایشگاه و توصیه دستگاه باشد.
Reticulocyte .۱۱
Reticulocyteها RBCهای نابالغ هستند و شمارش آنها در ارزیابی فعالیت Erythropoietic مغز استخوان اهمیت دارد.
برخی 5-Part Analyzerهای پیشرفته دارای Reticulocyte Channel هستند.
هنگام انتخاب دستگاه باید چند سؤال مشخص پاسخ داده شود:
صرف وجود Reticulocyte Channel نباید باعث انتخاب دستگاه گرانتر شود اگر استفاده آزمایشگاه از آن محدود است.
ESR .۱۲
Erythrocyte Sedimentation Rate یا ESR یکی از تستهای رایج آزمایشگاهی است.
در آزمایشگاههای کمنمونه ممکن است از روشهای دستی یا نیمهاتوماتیک استفاده شود، در حالی که در مراکز پرنمونه Automated ESR Analyzer میتواند Workflow را سریعتر و استانداردتر کند.
۱۳. بخش انعقاد آزمایشگاه
اگر آزمایشگاه تستهای Coagulation انجام میدهد، این قسمت باید بهصورت تخصصی طراحی شود.
| تست | جایگاه در Test Menu |
|---|---|
| PT | از تستهای پایه انعقادی |
| INR | گزارش مرتبط با PT در کاربردهای مشخص |
| aPTT | از تستهای پایه انعقادی |
| Fibrinogen | وابسته به Test Menu دستگاه |
| D-Dimer | در صورت ارائه این خدمت |
| Specific Factor Assays | برای آزمایشگاههای تخصصیتر |
Coagulation Analyzer .۱۴
Coagulation Analyzer برای بررسی پارامترهای مرتبط با Hemostasis استفاده میشود.
این دستگاهها از نظر سطح اتوماسیون میتوانند در گروههای مختلف قرار گیرند:
۱۵. روشهای اندازهگیری در Coagulation Analyzer
تغییرات Optical مرتبط با تشکیل Clot توسط دستگاه بررسی میشوند.
تشکیل Clot با استفاده از یک سیستم مکانیکی تشخیص داده میشود.
وجود Lipemia، Hemolysis یا Icterus ممکن است بسته به Method و Analyzer بر برخی Measurements اثر بگذارد؛ بنابراین Detection System هنگام خرید اهمیت دارد.
۱۶. سانتریفیوژ بخش انعقاد
کیفیت Plasma یکی از مهمترین عوامل Pre-analytical در تستهای انعقادی است.
نمونه معمولاً در لوله Sodium Citrate با نسبت مناسب خون به Anticoagulant جمعآوری میشود.
در برخی کاربردها نیاز به Platelet-Poor Plasma وجود دارد؛ بنابراین Centrifuge باید امکان دستیابی به شرایط موردنیاز SOP آزمایشگاه را داشته باشد.
اهمیت پرشدن صحیح لوله سیترات
یکی از خطاهای مهم Pre-analytical در Coagulation، Underfilling لوله Sodium Citrate است.
نسبت خون به محلول سیترات در نمونههای معمول تستهای انعقادی اهمیت زیادی دارد.
همچنین در Hematocritهای بسیار بالا ممکن است نیاز به Adjust کردن حجم Citrate وجود داشته باشد.
Micropipette .۱۷ در بخش انعقاد
حتی در صورت وجود Automated Coagulation Analyzer، Micropipette همچنان در بسیاری از مراحل موردنیاز است.
در سیستمهای Manual و Semi-auto دقت Pipetting اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۱۸. یخچال آزمایشگاهی
بسیاری از Reagentها و Controlهای Hematology و Coagulation دارای شرایط نگهداری مشخص هستند.
برای برخی محصولات محدوده ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد رایج است، اما این محدوده را نباید به همه مواد تعمیم داد.
Temperature Monitoring نیز باید در برنامه QC بخش قرار گیرد.
۱۹. Reagentهای Hematology Analyzer
Hematology Analyzer بسته به فناوری و مدل ممکن است به Reagentهای متفاوتی نیاز داشته باشد.
در 5-Part Analyzerها معمولاً ساختار Reagent نسبت به دستگاههای سادهتر پیچیدهتر است.
بنابراین هنگام خرید باید هزینه Reagent به ازای CBC واقعی محاسبه شود.
۲۰. Reagentهای Coagulation
بسته به Test Menu ممکن است Reagentهایی برای PT، aPTT، Fibrinogen، D-Dimer و سایر Assayها موردنیاز باشند.
هنگام مقایسه Reagent فقط قیمت Kit کافی نیست.
۲۱. کنترل کیفیت Hematology
Hematology Analyzer باید تحت یک برنامه QC ساختاریافته قرار داشته باشد.
Control Material معمولاً در Levelهای مختلف ارائه میشود تا عملکرد دستگاه در محدودههای مختلف بررسی شود.
۲۲. کنترل کیفیت Coagulation
برای Coagulation Testing نیز Control Material مناسب موردنیاز است و بسته به Assay ممکن است Normal و Abnormal Control استفاده شوند.
QC باید در کنار عوامل زیر ارزیابی شود:
۲۳. Barcode و LIS
در آزمایشگاههای پرنمونه، اتصال Hematology Analyzer و Coagulation Analyzer به LIS اهمیت زیادی دارد.
Bidirectional Connection میتواند Test Order را نیز از LIS به Analyzer منتقل کند و ورود دستی اطلاعات را کاهش دهد.
۲۴. UPS و زیرساخت برق
Hematology Analyzer و Coagulation Analyzer تجهیزات الکترونیکی حساسی هستند و زیرساخت برق باید پیش از نصب مشخص شود.
UPS باید متناسب با توان واقعی تجهیزات و مدت Backup موردنیاز انتخاب شود.
۲۵. Backup Strategy
خرابی Cell Counter در آزمایشگاهی که روزانه تعداد زیادی CBC انجام میدهد میتواند Workflow بخش را متوقف کند.
بنابراین بهتر است پیش از خرید مشخص شود در زمان Downtime چه راهکاری وجود دارد.
برای Coagulation نیز همین موضوع مطرح است، بهخصوص اگر آزمایشگاه خدمات اورژانسی ارائه دهد.
تجهیزات هماتولوژی بر اساس سطح نیاز
| تجهیز | پایه | متوسط | توسعهیافته |
|---|---|---|---|
| Hematology Analyzer | ضروری | ضروری | ضروری |
| Microscope | ضروری | ضروری | ضروری |
| Blood Smear Equipment | ضروری | ضروری | ضروری |
| Sample Mixer | توصیهشده | ضروری | ضروری |
| Micropipette | ضروری | ضروری | ضروری |
| Refrigerator | ضروری | ضروری | ضروری |
| Coagulation Analyzer | وابسته به خدمات | توصیهشده | ضروری در Test Menu مربوطه |
| ESR System | وابسته به Workflow | توصیهشده | Automated |
| Slide Stainer | اختیاری | توصیهشده | مناسب حجم بالا |
| Slide Maker/Stainer | اختیاری | اختیاری | توسعهای |
| Reticulocyte Analyzer | اختیاری | وابسته به Test Menu | توسعهای |
| Backup Analyzer | اختیاری | توصیهشده | مهم |
| Automated Sample Handling | خیر | اختیاری | توسعهای |
آزمایشگاه کمنمونه
برای یک آزمایشگاه با حجم محدود ممکن است تجهیزات پایه زیر کافی باشند:
- Hematology Analyzer متناسب با حجم کار
- Sample Mixer
- Microscope
- تجهیزات تهیه و رنگآمیزی اسمیر
- Micropipette
- Refrigerator
- ESR System
- در صورت ارائه خدمات
- سیستم متناسب با Test Menu
در این سطح، هزینه Reagent و Control اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حجم پایین میتواند باعث هدررفت Reagentهای دارای Open-vial Stability محدود شود.
آزمایشگاه متوسط
با افزایش تعداد Sampleها، امکانات زیر اهمیت بیشتری پیدا میکنند:
در این سطح بهتر است Workflow به شکلی طراحی شود که Sample پس از ورود کمترین Manipulation دستی غیرضروری را داشته باشد.
آزمایشگاه پرنمونه
در مراکز بزرگ، طراحی تجهیزات باید بر اساس Throughput کل Workflow انجام شود، نه فقط سرعت اسمی Cell Counter.
هنگام خرید Cell Counter چه مشخصاتی را مقایسه کنیم؟
| مشخصه | اهمیت |
|---|---|
| 3-Part / 5-Part | نوع Differential |
| Throughput | ظرفیت دستگاه |
| Sample Volume | مهم در نمونههای کمحجم |
| Open / Closed Tube Sampling | ایمنی و Workflow |
| Autosampler | مناسب حجم نمونه بالا |
| Reticulocyte | برای Test Menu توسعهیافته |
| Flagging | مدیریت Sampleهای مشکوک |
| Scattergram | بررسی جمعیتهای سلولی |
| Reagent Consumption | هزینه عملیاتی |
| QC Materials | کنترل کیفیت |
| LIS | مدیریت اطلاعات |
| Barcode | Sample Identification |
| Maintenance | زمان و هزینه نگهداری |
| Service | کاهش Downtime |
| Reagent Availability | تداوم فعالیت دستگاه |
هنگام خرید Coagulation Analyzer چه مشخصاتی مهم است؟
- PT
- aPTT
- Fibrinogen
- D-Dimer در صورت نیاز
- Throughput
- STAT
- Sample Positions
- Reagent Positions
- Detection Method
- Sample Volume
- Reagent Volume
- Automatic Dilution
- Calibration
- QC
- Reagent Refrigeration
- LIS
- Barcode
- Data Management
- Consumables
- Reagent Availability
- Service
هزینه واقعی Cell Counter
قیمت خرید فقط بخشی از هزینه واقعی دستگاه است.
بنابراین ممکن است یک Cell Counter با قیمت خرید پایینتر، در طول چند سال هزینه عملیاتی بیشتری ایجاد کند.
دستگاه نو یا کارکرده؟
Hematology Analyzer کارکرده میتواند هزینه اولیه را کاهش دهد، اما باید با دقت بیشتری ارزیابی شود.
در دستگاه کارکرده، سابقه سرویس و امکان پشتیبانی میتواند از ظاهر دستگاه مهمتر باشد.
مزایا و محدودیتها
- کاهش زمان پاسخ CBC
- استانداردتر شدن Differential
- کاهش عملیات دستی در حجم بالا
- شناسایی سریعتر Sampleهای نیازمند Review
- افزایش Traceability با Barcode و LIS
- بهبود Workflow تستهای انعقادی
- امکان تعریف QC ساختاریافته
- کاهش Downtime با Backup مناسب
- Cell Counter جایگزین کامل Morphological Review نیست.
- Flag دستگاه بهتنهایی تشخیص بیماری محسوب نمیشود.
- 5-Part معمولاً Reagent و Maintenance بیشتری نیاز دارد.
- کیفیت نامناسب نمونه میتواند Result را تحت تأثیر قرار دهد.
- Underfilled Citrate Tube میتواند Coagulation Result را مختل کند.
- نبود Reagent یا Spare Part ممکن است دستگاه را متوقف کند.
- دستگاه پرظرفیت برای آزمایشگاه کمنمونه الزاماً اقتصادی نیست.
- Automation بدون QC مناسب تضمینکننده Result صحیح نیست.
برندهای مطرح تجهیزات هماتولوژی و انعقاد
- Sysmex
- Beckman Coulter
- Mindray
- HORIBA
- Siemens Healthineers
- Abbott
- Nihon Kohden
- Sysmex
- Werfen
- Stago
- Siemens Healthineers
- Mindray
در انتخاب نهایی برای یک آزمایشگاه، دسترسی به Reagent، Control، Consumable، Spare Part و Service باید در کنار Brand بررسی شود.
وکتور چگونه کمک میکند؟
برای خرید تجهیزات هماتولوژی، آزمایشگاه میتواند در وکتور بهجای ثبت درخواست کلی مانند «سل کانتر»، Specification واقعی موردنیاز خود را مشخص کند.
تأمینکنندگان میتوانند مدلهای متناسب با این Specification را پیشنهاد دهند.
برای Coagulation Analyzer نیز میتوان Test Menu موردنیاز را از ابتدا مشخص کرد:
برای انتخاب Cell Counter ابتدا تعداد CBC روزانه و نوع Differential موردنیاز را مشخص کنید. صرف 5-Part بودن دستگاه به معنی مناسب بودن آن برای هر مرکز نیست.
هزینه Reagent را بر اساس مصرف واقعی ماهانه محاسبه کنید. قیمت اولیه دستگاه ممکن است فقط بخش کوچکی از هزینه چندساله سیستم باشد.
میکروسکوپ و Blood Smear Workflow را حذف نکنید. حتی با Analyzer پیشرفته، Sampleهای Flagged و Resultهای غیرعادی ممکن است به Morphological Review نیاز داشته باشند.
برای Coagulation، بخش Pre-analytical را جدی بگیرید. حجم صحیح لوله سیترات، Hematocrit، زمان، Centrifugation و کیفیت Plasma میتوانند به اندازه خود Analyzer اهمیت داشته باشند.
اگر حجم نمونه بالا است، Autosampler و LIS ممکن است در عمل از افزایش صرف Throughput دستگاه کاربردیتر باشند.
پیش از خرید، وضعیت Reagent و Service را در بازار بررسی کنید. دستگاهی که Reagent یا قطعات آن بهسختی تأمین میشود، حتی با Specification عالی میتواند انتخاب پرریسکی باشد.
در نهایت بهترین سیستم، دستگاهی است که با حجم کار، نوع بیماران، Test Menu، بودجه و امکانات پشتیبانی آزمایشگاه هماهنگ باشد.
سؤالات متداول
منابع
- Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI) – Guidelines for Hematology and Coagulation Laboratory Testing
- International Council for Standardization in Haematology (ICSH) – Recommendations for Hematology Laboratory Practice
- International Organization for Standardization – ISO 15189: Medical Laboratories – Requirements for Quality and Competence
- World Health Organization – Laboratory Quality Management System Handbook
- Rodak's Hematology – Clinical Principles and Applications
- Dacie and Lewis – Practical Haematology
- Henry's Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods
- Technical Documentation of Hematology Analyzers and Coagulation Systems