بازگشت به دانشنامه ←
کرایوویال چیست؟
ملزومات و مواد مصرفی۱۰ دقیقه مطالعه۲۷ بازدید

کرایوویال چیست؟

کرایوویال (Cryovial) یا لوله ذخیره‌سازی انجمادی، نوعی ویال پلاستیکی مخصوص نگهداری نمونه‌های بیولوژیک در دماهای پایین است. این ویال‌ها برای ذخیره DNA، RNA، سلول‌ها، سرم، پلاسما، بافت و سایر نمونه‌های ارزشمند در فریزرهای 20-، 80- درجه سانتی‌گراد و حتی مخازن نیتروژن مایع استفاده می‌شوند. انتخاب کرایوویال مناسب می‌تواند از نشت نمونه، آلودگی، تبخیر و از بین رفتن نمونه‌های ارزشمند جلوگیری کند.

ملزومات و مواد مصرفی

کرایوویال (Cryovial) چیست؟

انواع، کاربردها و تفاوت رزوه داخلی و خارجی

پاسخ کوتاه
  • برای ذخیره‌سازی طولانی‌مدت نمونه استفاده می‌شود.
  • برای فریزر ۸۰- درجه و در بسیاری از مدل‌ها برای بخار نیتروژن مایع مناسب است.
  • در حجم‌های مختلف تولید می‌شود.
  • دارای رزوه داخلی یا خارجی است.
  • برخی مدل‌ها بارکد خطی، QR Code یا بارکد دو‌بعدی دارند.
  • کیفیت درب و آب‌بندی در حفظ نمونه اهمیت زیادی دارد.

کرایوویال چیست؟

کرایوویال نوعی لوله یا ویال پلاستیکی مخصوص نگهداری نمونه در دماهای بسیار پایین است. این محصولات معمولاً از پلی‌پروپیلن پزشکی ساخته می‌شوند و برای مقاومت در برابر انجماد طراحی شده‌اند.

از کرایوویال برای ذخیره DNA، RNA، سلول‌ها، سرم، پلاسما و سایر نمونه‌های زیستی در آزمایشگاه‌های ژنتیک، مولکولی، IVF، مراکز تحقیقاتی و بیوبانک‌ها استفاده می‌شود.

انواع کرایوویال آزمایشگاهی
نمونه‌ای از کرایوویال‌های آزمایشگاهی برای نگهداری نمونه در دمای پایین

کاربردهای اصلی کرایوویال

🧬
ذخیره DNA و RNA
  • آرشیو نمونه‌های ژنتیکی
  • PCR و Real-Time PCR
  • NGS
🧫
نگهداری سلول‌ها
  • کشت سلولی
  • سلول‌های بنیادی
  • رده‌های سلولی
🩸
سرم و پلاسما
  • ذخیره نمونه‌های بالینی
  • پروژه‌های تحقیقاتی
🏦
بیوبانک‌ها
  • نگهداری طولانی‌مدت
  • ردیابی نمونه
  • مدیریت آرشیو
🧪
مراکز IVF
  • ذخیره برخی نمونه‌های زیستی
  • آرشیو نمونه‌های تحقیقاتی

انواع کرایوویال بر اساس حجم

1️⃣
کرایوویال ۱ میلی‌لیتری
  • مناسب نمونه‌های کم‌حجم
  • DNA و RNA
  • سرم
2️⃣
کرایوویال ۲ میلی‌لیتری
  • رایج‌ترین حجم در بسیاری از آزمایشگاه‌ها
  • ذخیره DNA و RNA
  • سرم، پلاسما و سلول‌ها
5️⃣
کرایوویال ۵ میلی‌لیتری
  • مناسب حجم‌های بیشتر
  • بانک‌های زیستی
  • نمونه‌های تحقیقاتی

تفاوت رزوه داخلی و خارجی

ویژگی رزوه داخلی رزوه خارجی
محل رزوه داخل درب و دهانه بیرون بدنه ویال
فضای اشغالی معمولاً کمتر ممکن است کمی بیشتر باشد
ظاهر جمع‌وجورتر درب برجسته‌تر
خطر تماس با رزوه بیشتر کمتر
آب‌بندی وابسته به طراحی و O-Ring در بسیاری از مدل‌ها بهتر
کاربرد رایج آزمایشگاه‌های عمومی بیوبانک‌ها و ذخیره‌سازی بلندمدت

در بسیاری از بیوبانک‌ها و مراکز تحقیقاتی، مدل‌های رزوه خارجی به دلیل کاهش احتمال تماس آلودگی با رزوه و آب‌بندی مناسب‌تر ترجیح داده می‌شوند.

O-Ring چیست؟

O-Ring حلقه‌ای لاستیکی یا الاستومری است که بین درب و بدنه قرار می‌گیرد و به آب‌بندی بهتر ویال کمک می‌کند.

💧
کاهش نشت
کمک به جلوگیری از خروج مایع
🔒
آب‌بندی بهتر
افزایش ایمنی در ذخیره‌سازی
🌫️
کاهش تبخیر
کمک به حفظ حجم نمونه در طول زمان

کرایوویال بارکددار

در بانک‌های زیستی مدرن، از کرایوویال‌های دارای بارکد برای ردیابی دقیق نمونه‌ها، کاهش خطای ثبت و اتصال اطلاعات نمونه به نرم‌افزار مدیریت بیوبانک استفاده می‌شود.

بارکد خطی
مناسب خوانش با اسکنرهای معمولی
QR Code
ذخیره اطلاعات بیشتر در فضای کوچک
🔳
2D Barcode
مناسب رک‌های اتوماتیک و بیوبانک‌ها

نگهداری نمونه در فریزر ۸۰- و نیتروژن مایع

فریزرهای دمای پایین
  • ۲۰- درجه سانتی‌گراد
  • ۸۰- درجه سانتی‌گراد
  • مناسب بسیاری از نمونه‌های زیستی
نیتروژن مایع
  • باید سازگاری محصول با دمای بسیار پایین بررسی شود
  • بسیاری از سازندگان استفاده در فاز بخار را توصیه می‌کنند
  • مشخصات فنی سازنده ملاک اصلی است

پیش از استفاده، محدوده دمایی مجاز، نوع نگهداری در فاز بخار یا مایع و دستورالعمل سازنده باید بررسی شود.

DNase/RNase Free چیست؟

در ذخیره‌سازی نمونه‌های ژنتیکی، آلودگی به DNase و RNase می‌تواند موجب تخریب DNA و RNA شود. به همین دلیل برای کاربردهای مولکولی حساس، استفاده از کرایوویال‌هایی با مشخصات DNase/RNase Free اهمیت دارد.

DNA
RNA
PCR
Real-Time PCR
NGS
آرشیو نمونه‌های ژنتیکی

کیفیت درب و آب‌بندی

آب‌بندی کامل
مقاومت در برابر ترک‌خوردگی
عدم نشتی در حمل‌ونقل
کاهش تبخیر نمونه
باز و بسته شدن یکنواخت
سازگاری با رک و سیستم ذخیره‌سازی

کاربرد کرایوویال در آزمایشگاه‌های مختلف

نوع آزمایشگاه کاربرد
ژنتیک پزشکی ذخیره DNA و RNA
IVF ذخیره نمونه‌های بیولوژیک
بیوبانک نگهداری طولانی‌مدت نمونه
تحقیقاتی ذخیره نمونه‌ها
مولکولی آرشیو نمونه
کشت سلول فریز و نگهداری رده‌های سلولی

وکتور چگونه می‌تواند در خرید کرایوویال کمک کند؟

کرایوویال‌ها در حجم‌ها، نوع رزوه، نوع آب‌بندی، درجه استریلیتی، محدوده دمایی و شیوه کدگذاری متفاوت عرضه می‌شوند.

کرایوویال ۱ میلی‌لیتری
کرایوویال ۲ میلی‌لیتری
کرایوویال ۵ میلی‌لیتری
رزوه داخلی
رزوه خارجی
مدل دارای O-Ring
DNase/RNase Free
مدل بارکددار و 2D
رک کرایوویال
باکس فریزر
در وکتور می‌توانید مشخصات موردنیاز خود را ثبت کرده و پیشنهاد چندین تأمین‌کننده را از نظر برند، حجم، نوع رزوه، محدوده دمایی، استریلیتی و قیمت مقایسه کنید.
💡 تجربه عملی

در بسیاری از آزمایشگاه‌های ژنتیک، کرایوویال ۲ میلی‌لیتری رایج‌ترین انتخاب برای ذخیره DNA، RNA و سرم است.

برای نمونه‌های ارزشمند و پروژه‌های تحقیقاتی بلندمدت، استفاده از کرایوویال‌های دارای O-Ring، رزوه خارجی و کد شناسایی پایدار می‌تواند خطر نشت، جابه‌جایی یا خطای شناسایی نمونه را کاهش دهد.

برندهای مطرح کرایوویال

🧪
برندهای مطرح
  • Thermo Scientific Nunc
  • Corning
  • Sarstedt
  • Eppendorf
  • Greiner Bio-One
  • Nest
  • SPL Life Sciences
  • Jet Biofil
📋
مشخصات قابل مقایسه
  • نوع رزوه
  • وجود O-Ring
  • DNase/RNase Free
  • استریل بودن
  • بارکد یا 2D Code
  • محدوده دمایی

سؤالات متداول

آیا هر کرایوویالی برای نیتروژن مایع مناسب است؟
خیر. باید مشخصات سازنده، محدوده دمایی و توصیه مربوط به فاز بخار یا مایع بررسی شود.
تفاوت رزوه داخلی و خارجی چیست؟
رزوه خارجی معمولاً خطر تماس آلودگی با رزوه را کاهش می‌دهد و در بسیاری از مدل‌ها آب‌بندی مناسبی دارد.
O-Ring چه کاربردی دارد؟
برای افزایش آب‌بندی، کاهش نشت و کمک به جلوگیری از تبخیر نمونه استفاده می‌شود.
چرا DNase/RNase Free مهم است؟
برای کاهش خطر تخریب DNA و RNA در کاربردهای مولکولی و ژنتیکی.
رایج‌ترین حجم کرایوویال چیست؟
در بسیاری از آزمایشگاه‌ها، کرایوویال ۲ میلی‌لیتری بیشترین مصرف را دارد.
کرایوویال بارکددار چه مزیتی دارد؟
ردیابی نمونه، کاهش خطای شناسایی و اتصال بهتر به سیستم‌های مدیریت بیوبانک را ممکن می‌کند.

منابع

  1. ISBER Best Practices for Repositories
  2. WHO Laboratory Biosafety Manual
  3. Thermo Scientific Nunc Cryovial Handbook
  4. Corning Cryogenic Storage Guide
  5. Current Protocols in Molecular Biology
  6. OECD Best Practice Guidelines for Biological Resource Centres