
Immune Status Panel چیست؟
Immune Status Panel یا پنل ارزیابی وضعیت سیستم ایمنی مجموعهای از آزمایشهای هماتولوژی، ایمونولوژی و فلوسایتومتری است که برای بررسی عملکرد سیستم ایمنی، شناسایی اختلالات ایمنی و ارزیابی برخی بیماریهای مرتبط با نقص یا اختلال تنظیم پاسخ ایمنی استفاده میشود. در آزمایشگاههای تشخیص پزشکی، بررسی وضعیت ایمنی ممکن است با آزمایشهایی مانند CBC with Differential، IgG، IgA، IgM، IgE، C3، C4 و Lymphocyte Subset Analysis آغاز شود. در شرایط خاص، آزمایشهای تخصصیتری مانند IgG Subclasses، CH50، AH50، Vaccine Antibody Response، DHR Test و Lymphocyte Proliferation Assay نیز ممکن است درخواست شوند. ترکیب Immune Status Panel ثابت نیست و انتخاب آزمایشها باید بر اساس هدف بالینی، سابقه عفونتها، بیماریهای زمینهای و احتمال نقص ایمنی انجام شود.
Immune Status Panel چیست؟
آزمایشهای ارزیابی سیستم ایمنی، روشهای تشخیصی، مواد و کیتهای مورد استفاده
- CBC with Differential: بررسی تعداد گلبولهای سفید و انواع سلولهای ایمنی
- IgG: ارزیابی یکی از مهمترین کلاسهای آنتیبادی در ایمنی هومورال
- IgA: بررسی آنتیبادی مرتبط با دفاع مخاطی
- IgM: ارزیابی آنتیبادی مهم در پاسخ اولیه ایمنی
- IgE: بررسی برخی بیماریهای آلرژیک و شرایط ایمنی خاص
- IgG Subclasses: اندازهگیری زیرگروههای IgG در موارد انتخابشده
- C3 و C4: بررسی اجزای سیستم کمپلمان
- CH50 و AH50: ارزیابی عملکرد مسیرهای کمپلمان
- CD3، CD4، CD8، CD19 و CD16/CD56: بررسی جمعیتهای مختلف لنفوسیتی
- Vaccine Antibody Response: بررسی عملکرد تولید آنتیبادی اختصاصی
- DHR Test: ارزیابی عملکرد انفجار تنفسی نوتروفیلها
- طبیعی بودن IgG، IgA و IgM تمام انواع نقص ایمنی را رد نمیکند.
- تعداد طبیعی لنفوسیتها الزاماً به معنی عملکرد طبیعی آنها نیست.
- افزایش IgE بهتنهایی برای تشخیص آلرژی یا نقص ایمنی کافی نیست.
سیستم ایمنی چگونه عمل میکند؟
سیستم ایمنی از مجموعهای از سلولها، پروتئینها و مسیرهای مولکولی تشکیل شده است که در شناسایی و حذف عوامل بیماریزا نقش دارند.
۱. Innate Immunity
ایمنی ذاتی پاسخ سریع و نسبتاً غیراختصاصی بدن به عوامل بیماریزا را فراهم میکند.
اجزای مهم آن عبارتاند از:
اختلال در این بخش ممکن است با عفونتهای باکتریایی یا قارچی مکرر و برخی بیماریهای التهابی همراه باشد.
۲. Adaptive Immunity
ایمنی اکتسابی بر پایه شناسایی اختصاصی آنتیژنها عمل میکند.
دو بخش اصلی آن عبارتاند از:
پاسخ ایمنی وابسته به لنفوسیتهای B و آنتیبادیها.
پاسخ ایمنی وابسته به لنفوسیتهای T.
اختلال در این بخشها میتواند باعث افزایش حساسیت به عفونتها، اختلال پاسخ به واکسنها و برخی بیماریهای ناشی از بینظمی ایمنی شود.
چه آزمایشهایی در Immune Status Panel انجام میشوند؟
| آزمایش | روش رایج | مواد یا معرفهای اصلی |
|---|---|---|
| CBC with Differential | Automated Hematology Analysis | Diluent، Lyse، Staining Reagents |
| IgG | Immunoturbidimetry / Nephelometry | Anti-Human IgG |
| IgA | Immunoturbidimetry / Nephelometry | Anti-Human IgA |
| IgM | Immunoturbidimetry / Nephelometry | Anti-Human IgM |
| Total IgE | CLIA / ECLIA / Immunoassay | Anti-Human IgE |
| IgG Subclasses | Nephelometry / Immunoturbidimetry | آنتیبادی اختصاصی IgG1–IgG4 |
| C3 | Immunoturbidimetry / Nephelometry | Anti-C3 |
| C4 | Immunoturbidimetry / Nephelometry | Anti-C4 |
| CH50 | Functional Complement Assay | معرفهای ارزیابی مسیر کلاسیک |
| AH50 | Functional Complement Assay | معرفهای ارزیابی مسیر جایگزین |
| Lymphocyte Subsets | Flow Cytometry | Anti-CD Monoclonal Antibodies |
| Vaccine Antibody Response | Immunoassay | آنتیژنهای اختصاصی |
| DHR Test | Flow Cytometry | Dihydrorhodamine 123 و محرک سلولی |
| Lymphocyte Proliferation | Cell Culture / Flow Cytometry | Mitogens و محیط کشت |
مواد و کیتهای مورد استفاده در Immune Status Panel
۱. Complete Blood Count with Differential
CBC with Differential یکی از نخستین آزمایشها در بررسی وضعیت سیستم ایمنی است.
این آزمایش تعداد گلبولهای سفید و توزیع انواع آنها را مشخص میکند.
مهمترین پارامترها عبارتاند از:
روش اندازهگیری
در دستگاههای هماتولوژی، شمارش و افتراق سلولها با فناوریهایی مانند Electrical Impedance، Optical Analysis و Flow Cytometry انجام میشود.
مواد اصلی
اهمیت تشخیصی
کاهش تعداد مطلق نوتروفیلها یا لنفوسیتها میتواند سرنخی برای بررسی اختلالات ایمنی باشد.
۲. Immunoglobulin G (IgG)
Immunoglobulin G فراوانترین کلاس آنتیبادی در سرم انسان است.
IgG در خنثیسازی عوامل بیماریزا، اپسونیزاسیون و فعالسازی برخی مسیرهای کمپلمان نقش دارد.
کاهش IgG ممکن است در برخی نقصهای ایمنی هومورال مشاهده شود.
روش Immunoturbidimetry
در این روش، آنتیبادی اختصاصی IgG با ایمونوگلوبولین موجود در نمونه واکنش داده و کمپلکس ایمنی تشکیل میدهد.
تغییر کدورت محلول با غلظت IgG ارتباط دارد.
مواد اصلی
روش Nephelometry نیز برای اندازهگیری IgG کاربرد دارد.
کاربردهای اصلی
۳. Immunoglobulin A (IgA)
IgA یکی از آنتیبادیهای مهم در دفاع مخاطی است.
این ایمونوگلوبولین در ترشحات مخاطی دستگاه تنفسی، گوارشی و سایر سطوح مخاطی نقش دارد.
روش اندازهگیری
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
اندازهگیری IgA در بررسی برخی نقصهای ایمنی، از جمله Selective IgA Deficiency، کاربرد دارد.
همچنین مقدار IgA کل در تفسیر برخی آزمایشهای سرولوژیک مانند tTG-IgA اهمیت دارد.
۴. Immunoglobulin M (IgM)
IgM یکی از آنتیبادیهای اصلی پاسخ اولیه ایمنی است.
این ایمونوگلوبولین در مراحل اولیه پاسخ به بسیاری از آنتیژنها نقش دارد.
روش Immunoturbidimetry
در این روش، آنتیبادی اختصاصی IgM با IgM موجود در نمونه واکنش داده و کمپلکس ایمنی تشکیل میدهد.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
۵. Immunoglobulin E (IgE)
IgE آنتیبادی مرتبط با واکنشهای حساسیتی نوع اول و برخی پاسخهای ایمنی علیه انگلها است.
روش Chemiluminescent Immunoassay
در بسیاری از سیستمها، Total IgE با استفاده از آنتیبادیهای اختصاصی و سیستم آشکارسازی شیمیلومینسانس اندازهگیری میشود.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
اندازهگیری Total IgE ممکن است در بررسی بیماریهای آلرژیک و برخی اختلالات ایمنی انتخابشده کاربرد داشته باشد.
افزایش بسیار زیاد IgE در کنار ویژگیهای بالینی خاص میتواند بررسی برخی اختلالات ایمنی را مطرح کند.
۶. IgG Subclasses
ایمونوگلوبولین G از چهار زیرگروه تشکیل شده است:
این زیرگروهها از نظر ویژگیهای ساختاری و عملکردی با یکدیگر تفاوت دارند.
روش اندازهگیری
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
در برخی بیماران با عفونتهای مکرر، بهویژه زمانی که مقدار IgG کل طبیعی است، اندازهگیری زیرگروههای IgG ممکن است اطلاعات تکمیلی فراهم کند.
بررسی سیستم کمپلمان
۷. Complement Component C3
C3 یکی از پروتئینهای مرکزی سیستم کمپلمان است.
این پروتئین در مسیرهای کلاسیک، جایگزین و لکتین کمپلمان نقش دارد.
روش Immunoturbidimetry
در این روش، آنتیبادی اختصاصی C3 با پروتئین موجود در نمونه واکنش میدهد.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
اندازهگیری C3 در بررسی برخی اختلالات کمپلمان، بیماریهای خودایمنی و شرایط همراه با مصرف کمپلمان کاربرد دارد.
۸. Complement Component C4
C4 یکی دیگر از اجزای مهم سیستم کمپلمان است که در مسیرهای کلاسیک و لکتین نقش دارد.
روش اندازهگیری
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
اندازهگیری C4 در کنار C3 میتواند در بررسی مصرف کمپلمان و برخی اختلالات ایمنی کمککننده باشد.
برای مثال، کاهش C3 و C4 در برخی شرایط ممکن است نشاندهنده فعالشدن و مصرف کمپلمان باشد.
با این حال، تفسیر این الگو باید با توجه به وضعیت بالینی و سایر آزمایشها انجام شود.
۹. CH50 و AH50
CH50 و AH50 برخلاف C3 و C4 که غلظت پروتئین را اندازهگیری میکنند، برای ارزیابی عملکرد مسیرهای کمپلمان استفاده میشوند.
CH50
آزمایش CH50 عملکرد کلی مسیر کلاسیک و بخش انتهایی سیستم کمپلمان را ارزیابی میکند.
AH50
آزمایش AH50 برای بررسی عملکرد مسیر جایگزین و بخش انتهایی کمپلمان استفاده میشود.
روشهای اندازهگیری
مواد اصلی
بسته به روش:
اهمیت تشخیصی
الگوی کاهش CH50 یا AH50 میتواند در انتخاب آزمایشهای تکمیلی برای شناسایی نقص اجزای کمپلمان کمککننده باشد.
بررسی ایمنی سلولی با فلوسایتومتری
۱۰. Lymphocyte Subset Analysis
Lymphocyte Subset Analysis یکی از مهمترین آزمایشهای تخصصی برای بررسی وضعیت ایمنی سلولی است.
در این آزمایش، جمعیتهای مختلف لنفوسیتی بر اساس مارکرهای سطح سلول با استفاده از فلوسایتومتری شناسایی و شمارش میشوند.
مهمترین مارکرها عبارتاند از:
| مارکر | جمعیت سلولی | کاربرد |
|---|---|---|
| CD3 | Total T Cells | بررسی تعداد لنفوسیتهای T |
| CD4 | Helper T Cells | ارزیابی زیرجمعیت T کمکی |
| CD8 | Cytotoxic T Cells | بررسی زیرجمعیت T سیتوتوکسیک |
| CD19 | B Cells | بررسی تعداد لنفوسیتهای B |
| CD16/CD56 | NK Cells | بررسی جمعیت سلولهای NK |
| CD45 | Leukocytes | کمک به شناسایی و گیتینگ سلولها |
روش Flow Cytometry
در این روش، نمونه خون با آنتیبادیهای مونوکلونال متصل به فلوروکرومهای مختلف رنگآمیزی میشود.
سپس سلولها از مقابل پرتو لیزر عبور کرده و بر اساس پراکندگی نور و شدت فلورسانس بررسی میشوند.
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
۱۱. CD4/CD8 Ratio
CD4/CD8 Ratio نسبت تعداد لنفوسیتهای CD4 مثبت به CD8 مثبت را نشان میدهد.
این شاخص از نتایج فلوسایتومتری محاسبه میشود.
کاربردهای اصلی
۱۲. B-Cell Subpopulation Analysis
در برخی بیماران، شمارش CD19 مثبت بهتنهایی برای ارزیابی عملکرد سیستم ایمنی هومورال کافی نیست.
در این شرایط، بررسی زیرجمعیتهای لنفوسیت B میتواند اطلاعات تکمیلی فراهم کند.
مارکرهای رایج
این مارکرها میتوانند برای بررسی جمعیتهایی مانند Naive B Cells و Memory B Cells استفاده شوند.
روش Flow Cytometry
در این روش از پنلهای چندرنگ آنتیبادیهای مونوکلونال استفاده میشود.
مواد اصلی
این بررسیها معمولاً در آزمایشگاههای تخصصی ایمونولوژی انجام میشوند.
آزمایشهای عملکردی سیستم ایمنی
۱۳. Vaccine Antibody Response
اندازهگیری غلظت کل ایمونوگلوبولینها همیشه برای ارزیابی عملکرد تولید آنتیبادی کافی نیست.
در برخی بیماران، سیستم ایمنی ممکن است مقدار طبیعی IgG داشته باشد، اما پاسخ مناسبی به آنتیژنهای مشخص ایجاد نکند.
روش اندازهگیری
برای بررسی پاسخ آنتیبادی اختصاصی میتوان از روشهای ایمونواسی استفاده کرد.
نمونههایی از آنتیژنهای مورد بررسی عبارتاند از:
مواد اصلی
کاربردهای اصلی
این آزمایشها در بررسی عملکرد ایمنی هومورال و برخی اختلالات پاسخ آنتیبادی کاربرد دارند.
۱۴. Dihydrorhodamine 123 Test (DHR)
DHR Test یکی از آزمایشهای عملکردی مهم برای بررسی انفجار تنفسی نوتروفیلها است.
این آزمایش بهویژه در بررسی Chronic Granulomatous Disease (CGD) کاربرد دارد.
روش Flow Cytometry
در این روش، نوتروفیلها با ماده فلورسنت Dihydrorhodamine 123 و یک محرک مناسب مانند PMA مواجه میشوند.
فعالشدن سیستم اکسیداتیو سلول باعث تغییر سیگنال فلورسانس میشود.
مواد اصلی
اهمیت تشخیصی
کاهش یا فقدان پاسخ اکسیداتیو نوتروفیلها میتواند احتمال CGD را مطرح کند.
۱۵. Lymphocyte Proliferation Assay
Lymphocyte Proliferation Assay برای بررسی توانایی لنفوسیتها در پاسخ به محرکهای مشخص استفاده میشود.
این آزمایش میتواند در ارزیابی برخی نقصهای ایمنی سلولی کاربرد داشته باشد.
روش انجام
لنفوسیتها در شرایط کنترلشده کشت داده شده و با محرکهای مناسب مواجه میشوند.
از جمله محرکهای متداول:
پاسخ تکثیری سلولها با روشهای اعتبارسنجیشده اندازهگیری میشود.
مواد اصلی
محدودیتها
این آزمایش به شرایط انتقال نمونه، زندهمانی سلولها، کیفیت محیط کشت و استانداردسازی روش وابسته است.
انتخاب آزمایش بر اساس اختلال ایمنی احتمالی
| وضعیت بالینی | آزمایشهای مرتبط | نکته |
|---|---|---|
| عفونتهای باکتریایی مکرر | CBC، IgG، IgA، IgM، پاسخ آنتیبادی | بررسی نقص ایمنی هومورال |
| عفونتهای ویروسی یا فرصتطلب غیرمعمول | CBC، Lymphocyte Subsets | گاهی آزمایشهای عملکردی لازم است |
| نقص ایمنی ترکیبی احتمالی | CD3، CD4، CD8، CD19، NK Cells | بررسی تخصصی و فوری در موارد شدید |
| اختلال کمپلمان | C3، C4، CH50، AH50 | ارزیابی مسیرهای کمپلمان |
| CGD احتمالی | DHR Test | بررسی عملکرد نوتروفیل |
| آلرژی | Total IgE و Specific IgE در موارد مناسب | تفسیر همراه شرححال |
| اختلال عملکرد آنتیبادی | IgG، IgA، IgM، Vaccine Response | IgG طبیعی نقص عملکردی را رد نمیکند |
| نقص ایمنی ثانویه | CBC، Immunoglobulins، Lymphocyte Subsets | بررسی بیماریها و داروهای زمینهای |
تفاوت بررسی کمی و عملکردی سیستم ایمنی
| ویژگی | Quantitative Immune Tests | Functional Immune Tests |
|---|---|---|
| هدف | اندازهگیری تعداد سلول یا غلظت پروتئین | بررسی عملکرد پاسخ ایمنی |
| مثال | IgG، IgA، IgM، CD3، CD19 | CH50، DHR، Vaccine Response |
| تجهیزات | بیوشیمی، ایمونواسی، فلوسایتومتری | تجهیزات تخصصی متناسب با روش |
| محدودیت | عملکرد طبیعی را تضمین نمیکند | پیچیدگی بیشتر و حساسیت به شرایط نمونه |
کنترل کیفیت در آزمایشهای Immune Status Panel
کنترل کیفیت در آزمایشهای ایمونولوژی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخی نتایج در تشخیص نقصهای ایمنی اولیه و ثانویه استفاده میشوند.
کنترل کیفیت Immunoglobulins
برای IgG، IgA، IgM و IgE باید موارد زیر بررسی شوند:
کنترل کیفیت Complement Assays
در آزمایشهای C3 و C4، کیفیت کالیبراسیون و نمونه اهمیت دارد.
در CH50 و AH50، شرایط جمعآوری، جداسازی، انتقال و نگهداری نمونه اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا فعالیت کمپلمان ممکن است در اثر شرایط نامناسب کاهش یابد.
کنترل کیفیت Flow Cytometry
در بررسی زیرجمعیتهای لنفوسیتی باید به موارد زیر توجه شود:
کنترل کیفیت Functional Assays
در آزمایشهایی مانند DHR و Lymphocyte Proliferation، استفاده از کنترل مناسب و رعایت شرایط زندهمانی سلولها ضروری است.
عوامل مؤثر بر نتایج Immune Status Panel
نتایج آزمایشهای وضعیت ایمنی ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گیرند:
هنگام خرید کیتهای Immune Status Panel به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای خرید کیتها و مواد مصرفی مرتبط با ارزیابی سیستم ایمنی، ابتدا باید نوع آزمایش و تجهیزات موجود در آزمایشگاه مشخص شود.
کیتهای Immunoglobulin
شامل:
در خرید این کیتها باید موارد زیر بررسی شوند:
کیتهای Complement
شامل:
در این گروه باید تفاوت آزمایشهای کمی و عملکردی مشخص شود.
کیتهای Flow Cytometry
شامل:
در خرید آنتیبادیها باید به موارد زیر توجه شود:
کیتهای Functional Assay
شامل:
این آزمایشها به مواد و تجهیزات تخصصیتری نیاز دارند و باید بر اساس پروتکل اعتبارسنجیشده آزمایشگاه انتخاب شوند.
- کمک به شناسایی نقصهای ایمنی اولیه و ثانویه
- ارزیابی ایمنی هومورال و سلولی
- بررسی کمی ایمونوگلوبولینها
- ارزیابی زیرجمعیتهای لنفوسیتی
- کمک به شناسایی اختلالات کمپلمان
- امکان بررسی عملکرد نوتروفیلها و لنفوسیتها
- کمک به پایش برخی بیماران تحت درمانهای مؤثر بر سیستم ایمنی
- هیچ آزمایش منفردی تمام اجزای سیستم ایمنی را ارزیابی نمیکند.
- طبیعی بودن IgG، IgA و IgM نقص عملکردی آنتیبادی را رد نمیکند.
- تعداد طبیعی لنفوسیتها الزاماً نشاندهنده عملکرد طبیعی آنها نیست.
- افزایش Total IgE بهتنهایی برای تشخیص آلرژی کافی نیست.
- CH50 و AH50 به شرایط پیشتحلیلی حساس هستند.
- آزمایشهای فلوسایتومتری نیازمند تجهیزات، کنترل کیفیت و تفسیر تخصصی هستند.
- برخی نقصهای ایمنی برای تشخیص نهایی به بررسیهای ژنتیکی نیاز دارند.
وکتور چگونه کمک میکند؟
در وکتور آزمایشگاهها میتوانند نیاز خود به کیتها، معرفها و تجهیزات مرتبط با Immune Status Panel را با مشخصات دقیق ثبت کنند.
برای مثال:
تامینکنندگان میتوانند برای درخواستهای ثبتشده پیشنهاد ارائه دهند و آزمایشگاه امکان مقایسه پیشنهادها را از نظر برند، روش آزمایش، سازگاری با دستگاه، تعداد تست، قیمت، تاریخ انقضا، شرایط نگهداری و زمان تحویل داشته باشد.
برای مثال، هنگام خرید آنتیبادیهای فلوسایتومتری، مشخص کردن Fluorochrome و مدل دستگاه اهمیت زیادی دارد. همچنین در کیتهای IgG، IgA و IgM، روش اندازهگیری و سازگاری با آنالایزر باید پیش از انتخاب تأمینکننده بررسی شود.
وکتور با فراهم کردن امکان دریافت و مقایسه پیشنهادهای تأمینکنندگان، فرآیند تأمین کیتهای تخصصی ایمونولوژی را ساختاریافتهتر و شفافتر میکند.
- برای بررسی اولیه نقص ایمنی، CBC with Differential و اندازهگیری IgG، IgA و IgM معمولاً از آزمایشهای پایه هستند.
- در تفسیر ایمونوگلوبولینها، استفاده از محدوده مرجع متناسب با سن ضروری است.
- در بیمارانی با عفونتهای مکرر و IgG طبیعی، ممکن است بررسی پاسخ آنتیبادی اختصاصی لازم باشد.
- هنگام خرید پنل فلوسایتومتری، تنها نام مارکر کافی نیست و باید Fluorochrome، Clone و سازگاری دستگاه مشخص شود.
- در بررسی نقصهای کمپلمان، آزمایشهای کمی و عملکردی کاربرد متفاوتی دارند.
- برای آزمایش DHR، زمان انتقال نمونه و حفظ کیفیت سلولها اهمیت ویژهای دارد.
- در بیماران تحت درمان با داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی، نتایج باید با توجه به نوع درمان تفسیر شوند.
- در آزمایشهای تخصصی، هزینه هر تست قابل گزارش، کنترلها و میزان مصرف واقعی معرفها باید هنگام خرید بررسی شود.
سؤالات متداول
CBC with Differential، IgG، IgA و IgM از آزمایشهای رایج اولیه هستند. سایر آزمایشها بر اساس وضعیت بالینی انتخاب میشوند.
خیر. برخی بیماران ممکن است مقدار طبیعی IgG داشته باشند، اما پاسخ مناسبی به آنتیژنهای اختصاصی ایجاد نکنند.
IgG نقش مهمی در ایمنی هومورال دارد، IgA بیشتر در دفاع مخاطی مشارکت میکند و IgM یکی از آنتیبادیهای اصلی پاسخ اولیه ایمنی است.
این مارکرها برای شناسایی و شمارش زیرجمعیتهای لنفوسیت T با روش فلوسایتومتری استفاده میشوند.
خیر. افزایش Total IgE ممکن است در شرایط مختلف مشاهده شود و تشخیص آلرژی به شرححال، معاینه و آزمایشهای اختصاصی مناسب وابسته است.
C3 و C4 غلظت اجزای مشخص کمپلمان را اندازهگیری میکنند، درحالیکه CH50 عملکرد مسیر کلاسیک کمپلمان را ارزیابی میکند.
DHR یکی از آزمایشهای اصلی برای بررسی اختلال انفجار تنفسی نوتروفیلها، بهویژه در بیماران مشکوک به Chronic Granulomatous Disease است.
خیر. CBC روی آنالایزر هماتولوژی، ایمونوگلوبولینها روی سیستمهای بیوشیمی یا ایمونواسی و زیرجمعیتهای لنفوسیتی روی فلوسایتومتر اندازهگیری میشوند. آزمایشهای عملکردی نیز ممکن است به تجهیزات تخصصی دیگری نیاز داشته باشند.
منابع
- Abbas AK, Lichtman AH, Pillai S. Cellular and Molecular Immunology.
- Murphy K, Weaver C. Janeway's Immunobiology.
- Tietz Textbook of Laboratory Medicine.
- International Union of Immunological Societies (IUIS) – Inborn Errors of Immunity Classification.
- European Society for Immunodeficiencies (ESID) – Diagnostic Criteria for Inborn Errors of Immunity.
- Clinical and Laboratory Standards Institute (CLSI) – Guidelines for Flow Cytometry and Laboratory Quality.
- American Academy of Allergy, Asthma & Immunology (AAAAI) – Diagnostic Evaluation of Immunodeficiency.
- International Council for Standardization in Haematology (ICSH) – Recommendations for Laboratory Hematology.
