بازگشت به دانشنامه ←
میکروتیوب چیست؟
ملزومات و مواد مصرفی۱۰ دقیقه مطالعه۲۶ بازدید

میکروتیوب چیست؟

میکروتیوب (Microtube یا Eppendorf Tube) یکی از پرکاربردترین ظروف مصرفی در آزمایشگاه‌های ژنتیک، بیولوژی مولکولی، میکروبیولوژی و تحقیقاتی است. این لوله‌های پلاستیکی کوچک برای نگهداری، انتقال، سانتریفیوژ و انجام واکنش‌های آزمایشگاهی استفاده می‌شوند. اگرچه در نگاه اول تفاوت زیادی میان میکروتیوب‌های مختلف دیده نمی‌شود، اما کیفیت مواد اولیه، مقاومت در برابر سانتریفیوژ، کیفیت درب، DNase/RNase Free بودن و برند سازنده می‌توانند تأثیر مستقیمی بر کیفیت نتایج آزمایشگاهی داشته باشند.

ملزومات و مواد مصرفی

میکروتیوب چیست؟

انواع، کاربردها و نکات مهم هنگام انتخاب Microtube

پاسخ کوتاه
  • برای نگهداری، آماده‌سازی و انتقال نمونه استفاده می‌شود.
  • در حجم‌های مختلف مانند ۰.۲، ۰.۵، ۱.۵ و ۲ میلی‌لیتر تولید می‌شود.
  • انواع PCR، Safe-Lock و Low Binding دارد.
  • کیفیت پلی‌پروپیلن، درب و مقاومت مکانیکی اهمیت زیادی دارد.
  • در آزمایش‌های مولکولی بهتر است از تیوب‌های DNase/RNase Free استفاده شود.
  • حداکثر RCF قابل تحمل از فاکتورهای مهم انتخاب است.
  • کیفیت درب می‌تواند از نشت یا تبخیر نمونه جلوگیری کند.

میکروتیوب چیست؟

میکروتیوب یا Microcentrifuge Tube نوعی لوله پلاستیکی کوچک است که برای نگهداری حجم کم مایعات، DNA، RNA، پروتئین‌ها و سایر نمونه‌های آزمایشگاهی استفاده می‌شود.

این لوله‌ها معمولاً از پلی‌پروپیلن ساخته می‌شوند و به دلیل مقاومت شیمیایی، تحمل دمایی مناسب و قابلیت استفاده در سانتریفیوژها، از پرمصرف‌ترین اقلام آزمایشگاهی محسوب می‌شوند.

انواع میکروتیوب آزمایشگاهی
نمونه‌ای از میکروتیوب‌های آزمایشگاهی در حجم‌ها و طراحی‌های مختلف

میکروتیوب چگونه استفاده می‌شود؟

🧪
نگهداری نمونه
  • سرم و پلاسما
  • DNA و RNA
  • پروتئین و معرف
🧬
واکنش‌های مولکولی
  • PCR
  • Real-Time PCR
  • مراحل استخراج
🌀
سانتریفیوژ
  • رسوب‌دهی نمونه
  • شست‌وشو
  • جداسازی فازها
❄️
ذخیره‌سازی
  • کوتاه‌مدت
  • فریزر ۲۰- و ۸۰- درجه
  • آرشیو نمونه

انواع میکروتیوب بر اساس حجم

0.2
میکروتیوب ۰.۲ میلی‌لیتری
  • PCR Tube
  • دیواره نازک برای انتقال حرارت سریع
  • مناسب PCR و Real-Time PCR
0.5
میکروتیوب ۰.۵ میلی‌لیتری
  • نمونه‌های کم‌حجم
  • برخی مراحل استخراج
  • واکنش‌های کوچک
1.5
میکروتیوب ۱.۵ میلی‌لیتری
  • پرکاربردترین حجم
  • استخراج DNA و RNA
  • ذخیره نمونه
  • آماده‌سازی واکنش‌ها
2.0
میکروتیوب ۲ میلی‌لیتری
  • مناسب حجم‌های بیشتر
  • ذخیره‌سازی نمونه
  • کاربرد در استخراج و سانتریفیوژ

میکروتیوب Safe-Lock چیست؟

در سانتریفیوژهای دور بالا، باز شدن ناگهانی درب تیوب می‌تواند باعث نشت، آلودگی و از دست رفتن نمونه شود. میکروتیوب‌های Safe-Lock با طراحی ویژه درب، احتمال باز شدن ناخواسته را کاهش می‌دهند.

🔒
قفل مطمئن
کاهش احتمال باز شدن درب
💧
کاهش نشت
حفظ بهتر نمونه در سانتریفیوژ
🌀
دورهای بالا
مناسب کاربردهای پرسرعت

Low Binding Microtube چیست؟

DNA، RNA و برخی پروتئین‌ها می‌توانند به سطح داخلی تیوب متصل شوند و بخشی از نمونه از دست برود. تیوب‌های Low Binding یا LoBind برای کاهش این اتصال سطحی طراحی شده‌اند.

NGS
استخراج RNA
نمونه‌های کم‌حجم
پروتئین‌ها
DNA با غلظت پایین
تحقیقات مولکولی حساس

DNase/RNase Free چیست؟

DNase و RNase آنزیم‌هایی هستند که می‌توانند DNA یا RNA را تخریب کنند. در کاربردهای مولکولی، آلودگی تیوب به این آنزیم‌ها ممکن است کیفیت نمونه و نتیجه آزمایش را کاهش دهد.

تیوب DNase/RNase Free
  • مناسب DNA و RNA
  • مناسب PCR و Real-Time PCR
  • کاهش احتمال تخریب نمونه
  • مناسب NGS و پروژه‌های حساس
تیوب نامناسب
  • کاهش کیفیت RNA
  • اثر منفی بر PCR
  • افزایش احتمال تکرار آزمایش
  • کاهش پایداری نمونه

مقاومت در برابر سانتریفیوژ

یکی از مهم‌ترین مشخصات هر میکروتیوب، حداکثر نیروی گریز از مرکز یا RCF قابل تحمل است. این مقدار باید از سوی سازنده اعلام شده باشد.

تیوب مقاوم
  • حفظ شکل در RCF بالا
  • عدم نشت
  • درب پایدار
  • مناسب استخراج و رسوب‌دهی
تیوب بی‌کیفیت
  • احتمال ترک‌خوردگی
  • تغییر شکل
  • نشتی نمونه
  • باز شدن ناخواسته درب

کیفیت درب میکروتیوب

باز و بسته شدن آسان
عدم باز شدن در سانتریفیوژ
کاهش تبخیر نمونه
مقاومت در فریزر ۲۰- درجه
مقاومت در فریزر ۸۰- درجه
آب‌بندی مناسب
عدم ترک‌خوردگی در سرما
قابلیت لیبل‌گذاری مناسب

در نمونه‌های ارزشمند، تبخیر حتی چند میکرولیتر می‌تواند غلظت و نتیجه نهایی آزمایش را تغییر دهد.

چگونه میکروتیوب مناسب انتخاب کنیم؟

📏
حجم تیوب
  • ۰.۲، ۰.۵، ۱.۵ یا ۲ میلی‌لیتر
  • متناسب با حجم نمونه
🌀
حداکثر RCF
  • متناسب با دور سانتریفیوژ
  • طبق مشخصات سازنده
🧬
کاربرد مولکولی
  • DNase/RNase Free
  • Low Binding در صورت نیاز
🔒
نوع درب
  • درب معمولی
  • Safe-Lock
  • آب‌بندی مناسب
❄️
محدوده دمایی
  • فریزر ۲۰-
  • فریزر ۸۰-
  • بررسی مشخصات محصول
🏭
کیفیت ساخت
  • پلی‌پروپیلن یکنواخت
  • عدم زائده و تغییر شکل
  • شفافیت مناسب

کاربرد میکروتیوب در آزمایشگاه‌های مختلف

نوع آزمایشگاه کاربرد
ژنتیک مولکولی استخراج DNA و RNA، PCR و NGS
تشخیص طبی نگهداری و انتقال نمونه
میکروبیولوژی تهیه سوسپانسیون و سانتریفیوژ
کشت سلول آماده‌سازی نمونه و معرف
تحقیقاتی واکنش‌های مولکولی و بیوشیمیایی
داروسازی کنترل کیفیت و آماده‌سازی محلول‌ها

وکتور چگونه می‌تواند در خرید میکروتیوب کمک کند؟

میکروتیوب‌ها در حجم، نوع درب، مقاومت سانتریفیوژی، استریلیتی، ویژگی DNase/RNase Free و Low Binding با یکدیگر تفاوت دارند.

PCR Tube 0.2 mL
Microtube 0.5 mL
Microtube 1.5 mL
Microtube 2 mL
Safe-Lock Tube
Low Binding Tube
DNase/RNase Free
تیوب استریل
رک میکروتیوب
مدل مقاوم به RCF بالا
در وکتور می‌توانید مشخصات موردنیاز خود را ثبت کرده و پیشنهاد چندین تأمین‌کننده را از نظر برند، حجم، نوع درب، مقاومت RCF، استریلیتی و قیمت مقایسه کنید.
💡 تجربه عملی

در بسیاری از آزمایشگاه‌های ژنتیک، میکروتیوب ۱.۵ میلی‌لیتری پرمصرف‌ترین نوع محسوب می‌شود.

برای استخراج RNA یا پروژه‌های NGS، استفاده از تیوب‌های DNase/RNase Free و Low Binding می‌تواند کیفیت نتایج را بهتر حفظ کند. در سانتریفیوژهای دور بالا نیز باید از تیوب‌های دارای مقاومت مکانیکی و درب مطمئن استفاده شود.

برندهای مطرح میکروتیوب

🧪
برندهای مطرح
  • Eppendorf
  • Axygen
  • Thermo Scientific
  • Sarstedt
  • Nest
  • SPL
  • Jet Biofil
  • Corning
  • Bio-Rad
📋
مشخصات قابل مقایسه
  • حجم
  • حداکثر RCF
  • نوع درب
  • Low Binding
  • DNase/RNase Free
  • استریل بودن

سؤالات متداول

تفاوت میکروتیوب ۱.۵ و ۲ میلی‌لیتری چیست؟
مهم‌ترین تفاوت در حجم ذخیره‌سازی نمونه و فضای داخلی تیوب است.
آیا همه میکروتیوب‌ها برای PCR مناسب هستند؟
خیر. برای PCR معمولاً از تیوب‌های ۰.۲ میلی‌لیتری با دیواره نازک و سازگار با دستگاه استفاده می‌شود.
Low Binding Microtube چه کاربردی دارد؟
برای کاهش اتصال DNA، RNA یا پروتئین به دیواره تیوب و حفظ بهتر نمونه‌های کم‌حجم یا کم‌غلظت.
DNase/RNase Free یعنی چه؟
یعنی محصول از نظر آلودگی به آنزیم‌های تخریب‌کننده DNA و RNA کنترل شده است.
آیا برای سانتریفیوژ دور بالا هر میکروتیوبی مناسب است؟
خیر. باید حداکثر RCF اعلام‌شده توسط سازنده و سازگاری تیوب با روتور بررسی شود.
Safe-Lock چه مزیتی دارد؟
احتمال باز شدن ناخواسته درب، نشت و تبخیر نمونه را کاهش می‌دهد.

منابع

  1. Eppendorf Consumables Handbook
  2. Thermo Fisher Scientific Molecular Biology Consumables Guide
  3. ISO 11137 Sterilization of Health Care Products
  4. WHO Laboratory Quality Management System Handbook
  5. Molecular Cloning: A Laboratory Manual
  6. Current Protocols in Molecular Biology